Ασβέστιο και Καρδιά

Πόσο βλάπτει την καρδιά το ασβέστιο;

Χάπια ασβεστίου, ποιοι ασθενείς τα λαμβάνουν;
Τα χάπια ασβεστίου τα παίρνουν άτομα ηλικίας άνω των 40 ετών και ιδιαίτερα γυναίκες μετά την κλιμακτήριο προκειμένου να αντιμετωπίσουν την οστεοπόρωση.

 

Τι είναι η οστεοπόρωση – χρειάζεται να λαμβάνουμε χάπια ασβεστίου;
Η οστεοπόρωση αφορά την ελάττωση του ασβεστίου στα οστά (κόκκαλα), τα καθιστά εύθραυστα με αποτέλεσμα να παρατηρούνται εύκολα κατάγματα με την παραμικρή κάκωση.

Τι φοβόμαστε από την λήψη του ασβεστίου;
Υπάρχουν μελέτες που αποδεικνύουν ότι η εναπόθεση ασβεστίου στο τοίχωμα των αρτηριών καθιστά τις αρτηρίες πιο σκληρές και προάγει την αρτηριοσκλήρυνση και τα καρδιαγγειακά επεισόδια.  ‘Όμως δεν υπάρχει καμιά σχεδόν μελέτη που να αποδεικνύει ότι το λαμβανόμενο από του στόματος ασβέστιο οδηγεί σε εναπόθεση του στις αρτηρίες.

Πόσο επικίνδυνο είναι να λαμβάνουμε από του  στόματος ασβέστιο;
Μια μόνο μελέτη που δημοσιεύτηκε προ ετών ανέδειξε  άτομα που έπαιρναν 500mg ασβεστίου την ημέρα είχαν 30% μεγαλύτερη πιθανότητα να υποστούν καρδιακό επεισόδιο. Αυτή η μελέτη βέβαια δεν επιβεβαιώθηκε και σαφώς δεν πιστεύουμε ότι η λήψη ασβεστίου επιφέρει καρδιακά επεισόδια.

Ποια είναι τα διατροφικά μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται ώστε να προφυλαχθούν οι γυναίκες μετα την εμμηνόπαυση από την οστεοπόρωση;
Όταν ένα άτομο τρέφεται με τροφή πλούσια σε ασβέστιο δεν έχει ανάγκη να καταφεύγει στα σκευάσματα ασβεστίου. Από τις τροφές αυτές ο άνθρωπος μπορεί να προσλάβει 700 mg ασβεστίου την ημέρα.  Τροφές πλούσιες σε ασβέστιο θεωρούνται το γάλα, το τυρί, τα λαχανικά και ιδιαίτερα τα φύλλα τους. Όμως ειδικότερα για τους καρδιοπαθείς με οστεοπόρωση θα πρέπει τα γαλακτοκομικά να είναι αποβουτυρωμένα με περιεκτικότητα 0% - 2% σε λιπαρά.   

Πρότυπη διαίτα πλούσια σε ασβέστιο για γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση
Θα πρέπει καθημερινά να καταναλώνετε τουλάχιστον μία μερίδα λαχανικών, 2-3 φρούτα και αρκετό νερό. Στο καθημερινό σας διαιτολόγιο πρέπει να υπάρχουν 3-4 μερίδες γαλακτοκομικών για την κάλυψη των αναγκών του οργανισμού σε ασβέστιο.

Αυτές οι 3-4 μερίδες θα μπορούσαν να είναι:  
- 100γρ. Γραβιέρα ή παρμεζάνα ή κεφαλοτύρι (τυριά που είναι πιο πλούσια σε ασβέστιο)
- 4 ποτήρια γάλα (1.5-2% λιπαρά)  
- 2 ποτήρια γάλα και 100γρ. τυρί φέτα
- 1 γιαούρτι – 1ποτήρι γάλα και ~ 30γρ. τυρί
- 2 γιαούρτια και 30γρ. τυρί
- Σουσάμι (2κουτ. σούπας) – σπανάκι (μερίδα)- μερίδα τυρί (~60γρ., παρμεζάνα- γραβιέρα κ.α.)
- Αμύγδαλα (~25τμχ.) - Γιαούρτι (μερίδα) – μερίδα τυρί (~60γρ., παρμεζάνα- γραβιέρα κ.α.)

Εκτός από τα γαλακτοκομικά, αρκετό ασβέστιο περιέχουν και  τα ψάρια (σαρδέλα- αθερίνα- πέστροφα- σολομός), το σπανάκι, το σουσάμι και τα αμύγδαλα .
Η βιταμίνη D (που τη συνθέτουμε κυρίως από τον ήλιο) και ο φώσφορος (που υπάρχει κυρίως στο κόκκινο κρέας, τα ψάρια και τα πουλερικά) είναι στοιχεία που βοηθούν την καλύτερη απορρόφηση του ασβεστίου από τον οργανισμό.
Αντίθετα υπάρχουν και κάποια άλλα τρόφιμα του 'δυσκολεύουν' την  απορρόφηση του ασβεστίου από τον οργανισμό και πρέπει να  αποφεύγεται η κατανάλωση τους ή τουλάχιστον να γίνεται με μέτρο .
Αυτά είναι :   

  • το αλάτι (η κατανάλωσή του φαίνεται να σχετίζεται με την οστεοπόρωση )
  • η καφεϊνη και το αλκοόλ

(η υπερκατανάλωσή τους  φαίνεται ότι παρεμποδίζει την απορρόφηση του ασβεστίου που προσλαμβάνεται από τις τροφές). 
Κατά την διάρκεια της εβδομάδας πρέπει να καταναλώνουμε:

  • Ψάρι >2 φορές,
  • Κοτόπουλο 1-2 φορές,
  • Κοκκινο κρέας 1 φορά,
  • Όσπρια >1 φορά, ΄Λαδερά' >1 φορά,
  • Αυγά (2-3 ολόκληρα και 3-5 ασπράδια)

Τσούγκος Ηλίας

Καρδιολόγος
Διδάκτωρ Καρδιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών

Δρυγιαννάκη Άρτεμις
Ειδικός Εφαρμογών Διαιτητικής