Καρδιακή Αποκατάσταση

checkup

1. Οι πρώτες εβδομάδες μετά την έξοδο από το νοσοκομείο

Ο χρόνος ανάρρωσης στο σπίτι ποικίλλει ανάλογα με την ηλικία, την καρδιακή κατάσταση και την θεραπεία στην οποία υποβληθήκατε. Είναι φυσικό να ανησυχείτε ή να αγχώνεστε όταν βγαίνετε από το νοσοκομείο και επιστρέφετε σπίτι. Τις πρώτες εβδομάδες πιθανόν να έχετε καλές και κακές μέρες. Όσο περνάει ο καιρός θα πρέπει να βελτιώνεστε σταδιακά και βαθμιαία θα αισθάνεστε καλύτερα.

Τις πρώτες δύο-τρεις ημέρες στο σπίτι, είναι καλό να δείτε τα πράγματα απλά. Κάντε περίπου το ίδιο σύνολο δραστηριοτήτων όπως κάνατε πριν από το νοσοκομείο. Για να συμβάλετε στην ανάρρωση σας, κάθε μέρα προσπαθήστε να ξυπνάτε, να πλένεστε και να ντύνεστε, να κάνετε ελαφριές δραστηριότητες όπως να φτιάχνετε ροφήματα και ελαφριά γεύματα, να ανεβαίνετε και να κατεβαίνετε σκαλιά μερικές φορές την ημέρα και να κάνετε ελαφρύ περπάτημα.

Η ξεκούραση είναι εξίσου σημαντική, είναι φυσιολογικό να νιώθετε κούραση μετά από ενα οξύ στεφανιαίο συμβάν ή μια καρδιοχειρουργική επέμβαση. Εάν νιώθετε κουρασμένος, φροντίστε να ξεκουράζεστε σωστά με το να ξαπλώνετε στο κρεβάτι.

2. Συναισθήματα

Είναι συνηθισμένο να έχετε εναλλαγή συναισθημάτων, κατά κανόνα ο ασθενής μετά από κάποιο καρδιαγγειακό συμβάν αισθάνεται ότι δεν θα μπορεί να επιτελέσει τις ίδιες εργασίες με πρίν, ανησυχεί μήπως πεθάνει και είναι θυμωμένος επειδή εμφάνισε καρδιολογικό πρόβλημα. Μπορεί να νιώθει αγχωμένος, στεναχωρημένος, και κακοδιάθετος όμως όλα αυτά είναι φυσιολογικά. Είναι σημαντικό να μιλάτε για αυτά τα συναισθήματα με την οικογένεια ή τους φίλους.

Το να έχεις για παράδειγμα στεφανιαία νόσο αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης καρδιακών προβλημάτων στο μέλλον. Παρ’ όλα αυτά ο κίνδυνος μειώνεται δραματικά εάν παίρνετε τα φάρμακα που σας έχουν χορηγήσει οι γιατροί σας και αν ακολουθήσετε έναν υγιή τρόπο ζωής. Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν πως παρακολουθώντας ένα πρόγραμμα καρδιακής αποκατάστασης δίνεται σε αυτούς - και στους συντρόφους ή συγγενείς τους - αυτοπεποίθηση και υποστήριξη να ακολουθήσουν πιο υγιείς τρόπους ζωής. Μερικοί άνθρωποι βρίσκουν την ζωή μετά από την εμφάνιση εμφράγματος του μυοκαρδίου καλύτερη και πιο πλήρη απ’ ότι ήταν πριν.

3. Επανακτώντας την ενέργεια

Η τακτική φυσική δραστηριότητα βοηθάει στο μέγιστο την ανάρρωση σας και στην γρήγορη αποκατάστασή σας. Το ποσοστό της φυσικής δραστηριότητας που μπορείτε να κάνετε τις εβδομάδες μετά την έξοδο από το νοσοκομείο, εξαρτάται από την κατάσταση της καρδιάς σας και το είδος θεραπείας που ακολουθήσατε. Σκοπός σας είναι να κάνετε λίγη δραστηριότητα παραπάνω κάθε μέρα και σταδιακά να χτίσετε την διάρκεια και συχνότητα της άσκησης. Μπορεί να σας φαίνεται κουραστικό στην αρχή, αλλά αυτό είναι φυσικό και θα νιώθετε λιγότερο κουρασμένοι μόλις επιστρέψει η δύναμη και αυτοπεποίθηση σας.

Το περπάτημα είναι ένας ιδανικός τρόπος άσκησης για την αρχή. Προσπαθήστε να περπατάτε σε επίπεδη επιφάνεια παρά σε λόφο ή απότομη πλαγιά. Αν ο καιρός είναι καλός περπατήστε μέχρι την τοπική αγορά. Αυτό θα σας βοηθήσει να πάρετε καθαρό αέρα και να ανεβάσετε την διάθεση σας. Θα ήταν χρήσιμο να πηγαίνετε για περπάτημα με έναν φίλο ή συγγενή αρχικά.

Σταδιακά αυξήστε το ποσοστό βαδίσματος που κάνετε τις πρώτες δύο ή τρεις εβδομάδες μετά την έξοδο από το νοσοκομείο. Μπορείτε να κρατάτε ένα ημερολόγιο βαδίσματος και να καταγράφετε την πρόοδο σας. Μετά από δύο ή τρεις εβδομάδες θα είστε σε θέση να περπατάτε μεγαλύτερες αποστάσεις.

4. Δουλειές του σπιτιού και κηπουρική

Μπορείτε να ξεκινήσετε ελαφριές δουλειές του σπιτιού μόλις νιώσετε υγιής και ικανός – για παράδειγμα πλύσιμο πιάτων και ξεσκόνισμα. Μετά από μερικές εβδομάδες μπορεί να νιώσετε αρκετά καλά ώστε να κάνετε κι άλλες δουλειές όπως σκούπισμα και ελαφριά κηπουρική. Παρ’ όλα αυτά, εάν υποβληθήκατε σε χειρουργείο διάνοιξης του στέρνου, δεν θα είστε σε θέση να σηκώσετε οτιδήποτε βαρύ μέχρι να θεραπευτεί πλήρως το στέρνο σας, που μπορεί να πάρει και τρεις μήνες. Αυτό περιλαμβάνει μεταφορά βαριών καλαθιών άπλυτων, αγορών και δοχεία ποτίσματος. Επίσης δεν θα πρέπει να σπρώχνετε ή σηκώνετε βαριά αντικείμενα, ή να σκάβετε. Όσο αναρρώνετε, θα μπορείτε σταδιακά να επιστρέψετε στις καθημερινές σας δραστηριότητες.

5. Οδήγηση

Οι ασθενείς που υπέστησαν οξύ στεφανιαίο σύνδρομο π.χ. έμφραγμα του μυοκαρδίου και είχαν επιτυχημένη θεραπεία με αγγειοπλαστική είναι σε θέση να οδηγήσουν ξανά μετά από μια εβδομάδα. Πολλοί όμως ασθενείς με καρδιακή ανακοπή δεν επιτρέπεται να οδηγούν τον πρώτο μήνα.

Εάν υποβληθήκατε σε χειρουργείο αορτοστεφανιαίας παράκαμψης (bypass), θα πρέπει να περιμένετε τουλάχιστον τέσσερις εβδομάδες μέχρι να αρχίσετε ξανά την οδήγηση.

Εάν κατά τη διάρκεια της οδήγησης νιώσετε στηθάγχη, πρέπει να σταματήσετε να οδηγείτε. Μόλις τα συμπτώματα γίνουν ελεγχόμενα πρέπει να απευθυνθείτε άμεσα στον θεράποντα ιατρό ή στο κοντινό-τερο νοσοκομείο.

6. Η επιστροφή στη δουλειά

Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι σε θέση να επιστρέψουν στην προηγούμενη δουλειά τους. Το πόσο σύντομα θα εξαρτηθεί από την κατάσταση της καρδιάς τους, το είδος θεραπείας σας και το είδος τής εργασίας σας. Εάν περάσατε καρδιακή ανακοπή ή χειρουργείο καρδιάς, είστε σε θέση να επιστρέψετε στην εργασίας σας εντός έξι εβδομάδων. Εάν έχετε βαριά χειρονακτική εργασία μπορεί να χρειαστεί να επιστρέψετε σε μερικούς μήνες.

Μπορείτε να ζητήσετε από τον εργοδότη σας να σας δώσει πιο ελαφριά εργασία για ένα διάστημα αφού γυρίσετε, ή αν μπορείτε να επιστρέψετε στην δουλειά σταδιακά - για παράδειγμα, να δουλεύετε λιγότερες μέρες ή εβδομάδες.

7. Σεξ

Είναι λογικό οι άνθρωποι με καρδιακή νόσο και οι σύντροφοι τους να ανησυχούν για την σεξουαλική τους ζωή. Παρ’ όλα αυτά, πολλοί άνθρωποι με καρδιακές νόσους συνεχίζουν να απολαμβάνουν το σεξ, και πολλοί άνθρωποι που υποβλήθηκαν σε θεραπεία για καρδιολογικό νόσημα είναι ικανοί να επιστρέψουν στην σεξουαλική τους ζωή.

Όπως οποιαδήποτε άλλη φυσική δραστηριότητα, το να κάνεις σεξ μπορεί να αυξήσει προσωρινά τους παλμούς και την πίεση. Αυτό αυξάνει την προσπάθεια τής καρδιάς και σε ανθρώπους με ενεργή στεφανιαία νόσο μπορεί να οδηγήσει προσωρινά σε δύσπνοια ή πόνο στο στήθος. Παρ΄ όλα αυτά, το σεξ είναι το ίδιο ασφαλές όσο άλλες ανάλογες μορφές ενέργειας ή φυσικής δραστηριότητας ή άσκησης.

Σε οποιαδήποτε περίπτωση μπορείτε να αρχίσετε την σεξουαλική σας δραστηριότητα όποτε νιώσετε άνετα Μπορείτε να ξεκινήσετε την σεξουαλική σας δραστηριότητα μετά από τέσσερις εβδομάδες. Παρ’ όλα αυτά μερικά ζευγάρια μπορεί να μην νιώθουν έτοιμα μετά από αυτό το διάστημα και προτιμούν να περιμένουν περισσότερο.

Για να μειώσετε την πιθανότητα εμφάνισης στηθαγχικών συμπτωμάτων κατά τη διάρκεια του σεξ, αποφύγετε την σεξουαλική πράξη μετά από ένα βαρύ γεύμα και προσπαθήστε να μην είστε πολύ δρα-στήριοι στο ξεκίνημα της σεξουαλικής δραστηριότητας. Επίσης, αν έχετε spray νιτρωδών ή υπογλώσσια, κρατήστε τα κάπου κοντά σε περίπτωση που τα χρειαστείτε.

Η απώλεια της σεξουαλικής ικανότητας δεν είναι ασυνήθης μετά καρδιολογική νόσο. Μερικοί άνδρες μπορεί να βιώσουν την αδυναμία απόκτησης ή διατήρησης της στύσης. Αυτό μπορεί να είναι το αποτέλεσμα της λήψης κάποιων συγκεκριμένων φαρμάκων, όπως β-αποκλειστές που μπορούν να επηρεάσουν την σεξουαλική ικανότητα και μπορεί να δοθεί άμεσα λύση. Μπορεί επίσης να είναι το αποτέλεσμα κυκλοφορικών προβλημάτων ή διαβήτη.

Τέλος, πρέπει να είστε προσεκτικοί με την λήψη αναστολέων της φωσφοδιεστεράσης τύπου 5 PDE-5 όπως το Viagra. Πάντα να ενημερώνετε τον γιατρό σας.

8. Διατροφή

Τα μυστικά της σωστής διατροφής είναι το μέτρο, η ποικιλία και η κατανάλωση τροφίμων από όλες τις ομάδες στις σωστές αναλογίες. Ένα ισορροπημένο διαιτολόγιο παρέχει επαρκείς ποσότητες από όλα τα θρεπτικά συστατικά. Έτσι εξασφαλίζεται η σωστή λειτουργία του οργανισμού χωρίς την πρόσληψη επι-λέον θερμίδων, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην αύξηση του βάρους και στην εμφάνιση άλλων παραγόντων κινδύνου για χρόνια νοσήματα.



Περιορισμός στα κορεσμένα λίπη

Για να συμβάλετε στην βελτίωση του επιπέδου χοληστερίνης και στην προστασία του ενδοθηλίου, χρειάζεται να μειώσετε την ποσότητα του ζωικού λίπους στην διατροφή σας και να αντικαταστήσετε τα κορεσμένα με ακόρεστα λίπη (μονοακόρεστα και πολυακρεστα) π.χ. ψάρια.

Ψάρια και ωμέγα- 3 λιπαρά

Τα ψάρια παρέχουν ίσως την πιο πλούσια πηγή ενός συγκεκριμένου τύπου ωμέγα- 3 πολυακόρεστου λίπους. Τα ωμέγα- 3 λιπαρά βρίσκονται κυρίως σε ελαιώδη ψάρια όπως είναι η ρέγγα, το σκουμπρί, η σαρδέλα, ο σολομός, η πέστροφα και ο φρέσκος τόνος. Σκοπός είναι να τρώτε δύο μερίδες ψαριού την εβδομάδα. Μια μερίδα ψαριού είναι 140 γραμμάρια ψαριού και πρέπει να συνοδεύεται από 1 κουταλιά της σούπας ελαιόλαδο.

Φρούτα και λαχανικά

Έχει αποδειχθεί ότι ακολουθώντας μια δίαιτα που περιλαμβάνει μεγάλο εύρος φρούτων και λαχανικών μειώνεται το σωματικό σας βάρος, και προσλαμβάνεται μεγάλες ποσότητες βιταμινών. Σκοπός είναι να τρώτε το λιγότερο πέντε μερίδες ποικίλλων φρούτων και λαχανικών την ημέρα. Διαφορετικά φρούτα και λαχανικά περιέχουν διαφορετικούς συνδυασμούς βιταμινών και ιχνοστοιχείων.

Ελαττώστε το αλάτι

Στην Ελλάδα τρώμε πολύ περισσότερο αλάτι από αυτό που χρειαζόμαστε. Σκοπός πρέπει να είναι η λήψη λιγότερο από 6 γραμμάρια αλατιού την ημέρα (περίπου μία κουταλιά του γλυκού). Ελαττώστε  τα επεξεργασμένα τρόφιμα που περιέχουν πολύ αλάτι. Τα ¾ του αλατιού που καταναλώνουμε «κρύβεται» στα επεξεργασμένα τρόφιμα. Ελέγξτε τις ταμπέλες των συστατικών για να βρείτε αυτά με το λιγότερο αλάτι. Μην προσθέτετε αλάτι στο φαγητό στο τραπέζι. Μαγειρέψτε χωρίς την προσθήκη αλατιού. Εναλλακτικά,  χρησιμοποιήστε παραπάνω πιπέρι, βότανα, σκόρδο, μπαχαρικά ή χυμό λεμονιού για να προσθέσετε γεύση στο φαγητό σας.

9. Αλκοόλ

Εάν παίρνετε παυσίπονα, το αλκοόλ θα έχει πιο ισχυρή επίδραση. Σε περίπτωση που παίρνετε κάποιο αντιπηκτικό φάρμακο, όπως βαρφαρίνη, πρέπει να προσέχετε την ποσότητα του αλκοόλ, γιατί μπορεί να επηρεάσει την πηκτικότητα του αίματος. Ο γενικός κανόνας περιλαμβάνει τα εξής: Οι άνδρες δεν πρέπει να ξεπερνούν τις 3 με 4 μονάδες αλκοόλ την ημέρα. Οι γυναίκες δεν πρέπει να ξεπερνούν τις 2 με 3 μονάδες αλκοόλ την ημέρα.

10. Διατηρηθείτε σε φόρμα

Η τακτική φυσική δραστηριότητα βοηθά την υγεία της καρδιάς σας και μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο επιπλέον καρδιακών προβλημάτων. Η φυσική δραστηριότητα έχει και άλλα οφέλη όπως:

- Μείωση της αρτηριακής πίεσης

- Βελτίωση των επιπέδων χοληστερίνης
- Έλεγχος του σωματικού βάρους

- Μείωση του κινδύνου εμφάνισης διαβήτη ή βοήθεια στον έλεγχο του διαβήτη

- Ευεξία και ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και
- Αποβολή άγχους και στρες

- Προτεινόμενο είδος δραστηριότητας

Συστήνεται στους ενήλικες να κάνουν τουλάχιστον 30 λεπτά μέτριας έντασης φυσική δραστηριότητα καθημερινά, για τουλάχιστον πέντε ημέρες της εβδομάδας.

Μέτρια δραστηριότητα σημαίνει εργασία αρκετά σκληρή ώστε να νιώθετε ζέσταμα και να ανασαίνετε πιο βαριά από το φυσιολογικό. Παραδείγματα δραστηριοτήτων προτεινόμενων για την καρδιά περιλαμβάνουν περπάτημα, ποδηλασία, χορό ή ανάβαση σκάλας.

Παρόλα αυτά αν περάσατε πρόσφατα έμφραγμα του μυοκαρδίου (λιγότερο από ένα μήνα), έχετε στη-θάγχη ή υποβληθήκατε σε καρδιοχειρουργική επέμβαση, είναι σημαντικό να ξεκινήσετε αργά και στα-διακά να αυξάνετε τα επίπεδα δραστηριότητας. Το να παρακολουθείτε ένα πρόγραμμα καρδιακής αποκατάστασης είναι ένας καλός τρόπος να βεβαιωθείτε ότι ασκείστε σε βαθμό που είναι ασφαλής για εσάς.

Πολλοί άνθρωποι με καρδιακή νόσο μπορεί να μην είναι σε θέση να κάνουν 30 λεπτά την ημέρα. Μερικοί άνθρωποι μπορεί να είναι περιορισμένοι λόγω κινητικών προβλημάτων. Παρ΄ όλα αυτά εξακολουθεί να είναι σημαντικό να διατηρείστε όσο το δυνατόν ενεργοί. Ακόμα και λίγη δραστηριότητα είναι καλύτερη από την μηδενική.

- Ζέσταμα και αποθεραπεία

Όταν κάνετε οποιαδήποτε άσκηση, ξεκινήστε αργά τα πρώτα λεπτά και αυξήστε σταδιακά την ένταση. Αυτό θα προετοιμάσει τους μυς και την καρδιά σας για άσκηση. Στο τέλος, ξοδέψτε λίγο χρόνο επιβραδύνοντας σταδιακά και μην σταματάτε απότομα.

- Ασκήσεις και δραστηριότητες προς αποφυγή

Ανάλογα με την κατάσταση σας, μπορεί να έχετε συμβουλευθεί να αποφεύγετε κάποιες έντονες καθημερινές δραστηριότητες, όπως η μεταφορά βαρέων αντικειμένων ή κηπουρική. Ασκήσεις όπως άρση βαρών και κάμψεις δεν συστήνονται αν έχετε καρδιακό πρόβλημα. Πρέπει να αποφεύγετε επίσης ανταγωνιστικά και ρωμαλέα αθλήματα όπως το ποδόσφαιρο.

- Προσοχή εάν έχετε στηθάγχη

Εάν έχετε στηθάγχη είναι σημαντικό να διατηρείστε ενεργοί, αλλά εντός των ορίων. Πρέπει να αποφύγετε να εκτίθεστε σε πολύ κρύο, γεμάτο αέρα ή πολύ καυτό καιρό, και εάν ενώ ασκείστε, παρουσιάσετε συμπτώματα όπως στηθάγχη ή δύσπνοια, είναι σημαντικό να σταματάτε και να ξεκουράζεστε.

- Κολύμβηση

Η κολύμβηση είναι ασφαλής χωρίς όμως να απομακρύνεστε πολύ από την παραλία.

- Συμβουλές ασφάλειας

Αποφύγετε οποιαδήποτε δραστηριότητα μετά από ένα μεγάλο γεύμα ή όταν έχει ζέστη ή κρύο ή σε μεγάλα υψόμετρα. Εάν κάνετε οποιαδήποτε εξωτερική δραστηριότητα σε κρύο καιρό, ντυθείτε ζεστά με ένα καπέλο ή κασκόλ. Όταν έχει ζέστη, βεβαιωθείτε ότι φοράτε καπέλο και κάτι δροσερό, επιβραδύνετε τον βηματισμό σας και βεβαιωθείτε πως είστε καλά ενυδατωμένοι. Βεβαιωθείτε ότι ο ρουχισμός και η υπόδηση είναι άνετα και εφαρμόζουν καλά. Μην ασκείστε εάν δεν νιώθετε καλά και σταματήστε την άσκηση εάν νιώσετε κάποιο πόνο ή νιώσετε ζάλη ή αρρώστια. Εάν τα συμπτώματα επιμείνουν καλέστε ασθενοφόρο.

11. Διακοπές

Μια εκδρομή μπορεί να σας δώσει την ευκαιρία να ξεκουραστείτε αλλά είναι συνήθως καλύτερο να περιμένετε μέχρι την ανάρρωση σας. Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι σε θέση να ταξιδέψουν με αεροπλάνο εφόσον βρίσκονται σε σταθερή κατάσταση. Το να ταξιδεύεις μπορεί να γίνει πολύ κουραστικό και τα μακρινά ταξίδια μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο ανάπτυξης φλεβικής θρόμβωσης. Για αυτό αν ταξιδεύετε φροντίστε να κάνετε συχνές στάσεις, να σηκώνεστε και να περπατάτε.

Αν πάτε διακοπές, αποφύγετε να ταξιδεύετε σε χώρες που έχει πολύ ζέστη ή πολύ κρύο και αποφύγετε μέρη με μεγάλο υψόμετρο. Πρέπει να φροντίσετε να μείνετε σε μέρη εύκολης πρόσβασης σε νοσοκομειακό περιβάλλον. Όταν λείπετε μακριά, κρατήστε μια ενημερωμένη λίστα όλων των φαρμάκων, σε περίπτωση που χάσετε κάποιο από αυτά.